روح ، اول آفريدهء خداست چنان كه در كلام استوار و سخن پايدار پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آمده است : أوَّلُ مَا خَلَقَ اللّهُ رُوحِى « 1 » . اول چيزى كه خدا آفريد روح من است . اينكه آن آگاه يگانه و حقيقت فرزانه با تعابير گوناگون معنوى از خود ياد مىكند ، مىخواهد وجود خود را به هر طريق ممكن به ديگران به اندازهء فهم و استعدادشان برساند و به مراتب وجود خود اشاره نمايد ، به اين سبب گاه مىگويد : أوَّلُ مَا خَلَقَ اللّهُ النُّورُ « 2 » . اول چيزى كه خدا آفريد نور است . و گاه مىفرمايد : أوّلُ مَا خَلَقَ اللّهُ القَلَمُ « 3 » . اول چيزى كه خدا آفريد قلم است . و گاه آگاهى مىدهد : أوَّلُ مَا خَلَقَ اللّهُ العَقْلُ « 4 » . اول چيزى كه خدا آفريد عقل است . و گاه اعلام مىدارد :

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 54 / 309 ، تكملة . ( 2 ) - بحار الأنوار : 1 / 104 ، باب 2 . ( 3 ) - تفسير القمى : 2 / 198 ؛ بحار الأنوار : 54 / 366 ، باب 4 ، حديث 1 . ( 4 ) - بحار الأنوار : 1 / 97 ، باب 2 ، حديث 8 .